پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

درس خارج فقه ـ جلسه شصت و ششم ـ 1394/12/16

دوشنبه, ۱۷ اسفند ۱۳۹۴، ۰۷:۴۰ ق.ظ

دانلود فایل صوتی جلسه شصت و ششم

شنیدن آنلاین صوت جلسه شصت و ششم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

متن عربی:

اقول: ان المستفاد من الاخبار الماضیة الاعتبار بالخروج من الماء و ذکر الغوص من باب اظهر مصادیقه کما ان المراد من البحر ما یشمل الانهار الکبیرة فلا یکون بین الادلة تناف کما مر نعم یخرج السمک و غیر ما ینبت فی البحر بالسیرة و ضرورة الفقه.

اما اختصاص الحکم بما یخرج من الماء او البحر بالغوص دون ما یخرج بالالة و جعله من الارباح و الغنائم فیجب فیه الخمس بعد المؤنه لا یناسب طریقة الشارع کما لا یخفی، بل یجب فیه بطریق اولی و لا یقال: انه قیاس. لانه یقال: بل انه عمل بالدلیل العام بلا ورود المخصص علیه، لان قوله علیه السلام: فیما یخرج من البحر الخمس؛ عام یشمل ما اخرج بالغوص او بالالة و من هنا یظهر الاشکال فیما افاده بعض الاعلام.

و ان شئت قلت: نعم الاصل فی العناوین المأخوذة فی الروایات الموضوعیة الا فیما کان قرینة علی خلافه و فی المقام روایات معتبرة دالة علی وجوب الخمس فیما یخرج من البحر موجودة و هی کاف للتصرف فی عنوان الغوص خصوصا مع العلم بان الغوص کان فردا شایعا فی عصر صدور الروایات فذکره من باب ذکر احد المصادیق.

اضف الی ذلک انه کیف یتصور تعلق الخمس بما یخرجه الغواص بغوصه حین الاخراج و بعد کسر مؤنة الاخراج و عدم تعلقه به لو اخرجه بالالات المعدة له بل هو فی سعة و لا یجب علیه الخمس الا بعد اخراج مؤنة سنته لانه یعد من ارباح المکاسب.

اما حدیث الحصر فی الخمسة فلابد ان یکون اضافیا لعدم عد ارباح المکاسب و خمس ارض اشتراها الذمی من المسلم من جملته، اضف الی ذلک لو قلنا بان الخمس علی المخرج من البحر سواء بالغوص او غیره لا یزاد علی الخمسة شیئ. 

و قد افتوا الشیخ الطوسی قدس سره و غیرها بالتعمیم من هذه الجهة ایضا نذکر فتاواهم لحصول الاطمئنان.

قال الشیخ فی المبسوط: و ما یصطاد من البحر من سائر أنواع الحیوانات لا خمس فیه لأنه لیس بغوص‌ فأما ما یخرج منه بالغوص أو یؤخذ قفیا على رأس الماء فیه الخمس.[1]

قال ابن حمزة قدس سره: و الغوص و ما یوجد على رأس الماء فی البحر و العنبر.[2]

قال الشهید قدس سره: اعتبار الدینار فی الغوص بعد المؤن، و لو أخذ منه شی‌ء من غیر غوص فالظاهر انه بحکمه و لو کان مما ألقاه الماء على الساحل. أما العنبر فالنص عن أبی الحسن علیه السّلام: «أن فیه الخمس».

و لکن هل هو من المعادن أو من الغوص؟ فصل بعض الأصحاب فقال: إن اخرج من قعر البحر فهو من الغوص، و إن جنی من وجه الماء أو من الساحل فهو معدن. [3]

قال الشهید الثانی قدس سره: و الثالث الغوص أی ما أخرج به من اللؤلؤ، و المرجان، و الذهب، و الفضة التی لیس علیها سکة الإسلام، و العنبر.

و المفهوم منه  الإخراج من داخل الماء فلو أخذ شی‌ء من ذلک من الساحل، أو من وجه الماء لم یکن غوصا، وفاقا للمصنف فی الدروس، و خلافا للبیان. و حیث لا یلحق به یکون من المکاسب . و تظهر الفائدة فی الشرائط، و فی إلحاق صید البحر بالغوص، أو المکاسب وجهان، و التفصیل حسن، إلحاق الکل بحقیقته.[4]

و قال فی مسالکه: «کل ما یخرج من البحر بالغوص». المفهوم من الغوص إخراجه من داخل الماء، فلو أخذه من الساحل أو عن وجه الماء لم یکن غوصا. و فی حکم الغوص ما یخرجه من داخل الماء بآلة مع عدم دخول المخرج فی الماء. و رجّح فی البیان إلحاق ما أخذه من الساحل بالغوص و إن لم یدخل فی مسمّاه، و إلحاقه بالمکاسب أولى.[5]

 



[1] . المبسوط فی فقه الإمامیة؛ ج‌1، ص: 237.

[2] . الوسیلة إلى نیل الفضیلة؛ ص: 136.

[3] . البیان؛ ص: 345.

[4] . الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (ط - الحدیثة)؛ ج‌2، ص: 66.

[5] . مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام؛ ج‌1، ص: 463.

۹۴/۱۲/۱۷

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی