پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

درس خارج فقه ـ جلسه پنجاه و پنجم ـ 1394/11/19

سه شنبه, ۲۰ بهمن ۱۳۹۴، ۰۸:۱۳ ق.ظ

دانلود فایل صوتی جلسه پنجاه و پنجم

شنیدن آنلاین صوت جلسه پنجاه و پنجم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

متن عربی:

قال السید الامام قدس سره: و یلحق بالکنز على الأحوط ما یوجد فی جوف الدابة المشتراة مثلا، فیجب فیه بعد عدم معرفة البائع، و لا یعتبر فیه بلوغ النصاب، بل یلحق به أیضا على الأحوط ما یوجد فی جوف السمکة، بل لا تعریف فیه للبائع إلا فی فرض نادر، بل الأحوط إلحاق غیر السمکة و الدابة من الحیوان بهما‌.[1]

اقول: لو وجد شیئا فی جوف الدابة المشتراة فحیث انها مملوکة فلابد من تعریفها للمالک فان عرفه فهو له لانه لم یکن من مصادیق ما یجب فیه الخمس بل لقطة او من مصادیق مجهول المالک و هکذا لو وجد شیئا فی جوف السمک هذا بحسب القواعد المسلمة فی الشرع لکن نری ان السید الامام قدس سره الحقه بالکنز و احتاط فی وجوب الخمس بعد عدم وجدان مالک ما فی جوف الدابة وحکم بکونه للواجد بل افتی بعدم وجوب التعریف بالنسبة الی ما یوجد فی جوف السمک الا فی بعض الفروض النادرة بل الحق بهما کل ما یوجد فی جوف ای حیوان. 

فلابد من ملاحظة الاقوال ثم الادلة ثم نأتی بما هو المختار.

قال شیخنا المفید قدس سره: و إن ابتاع شاة أو بعیرا أو بقرة فذبح شیئا من ذلک فوجد فی جوفه شیئا له قیمة عرفه من ابتاع ذلک الحیوان منه فإن عرفه أعطاه إیاه و إن لم یعرفه أخرج منه الخمس و کان أحق بالباقی.

فإن ابتاع سمکة فوجد فی جوفها درة أو سبیکة أو ما أشبه ذلک أخرج منها الخمس و تملک الباقی.[2]

تری انه افتی بوجوب الخمس فیما یوجد فی جوف الدابة و احقیة الواجد به بعد عدم معرفة من ابتاع منه و اما ما یوجد فی جوف السمکة فحکم بکونه للواجد بعد التخمیس بلا وجوب التعریف و تبعه علی ذلک تلمیذه المحقق شیخ الطائفة حیث قال:

و کذلک إن ابتاع بعیرا أو بقرة أو شاة، فذبح شیئا من ذلک، فوجد فی جوفه شیئا له قیمة، عرّفه من ابتاع ذلک الحیوان منه. فإن عرفه، أعطاه. و إن لم یعرفه، أخرج منه الخمس، و کان له الباقی. فإن ابتاع سمکة، فوجد فی جوفها درّة أو سبیکة و ما أشبه ذلک، أخرج منه الخمس، و کان له الباقی.[3]

و هکذا القاضی ابن البراج: و إذا ابتاع شیئا من الإبل أو البقر أو الغنم، فذبحه فوجد فی جوفه مالا أو ماله قیمة، فعلیه ان یعرفه للبائع، فإن عرفه دفعه الیه، و ان لم یعرفه، کان علیه إخراج الخمس منه‌ ثم یتصرف فی الباقی فهو له، و إذا ابتاع سمکة فوجد فی جوفها سبیکة أو صرة أو ما أشبه ذلک، اخرج من ذلک، الخمس، و کان الباقی له.[4]

تری انهم افتوا بوجوب الخمس بتفصیل مرّ لکن الحلی قدس سره جعل ما یوجد فی جوف الدابة من الفوائد المکتسبة فحکم فیه بحکمها قال:

و کذلک إن ابتاع بعیرا، أو بقرة، أو شاة، و ذبح شیئا من ذلک، فوجد فی جوفه شیئا قل عن مقدار الدرهم، أو کثر، عرفه من ابتاع ذلک الحیوان منه، فإن عرفه، أعطاه إیاه، و إن لم یعرفه، أخرج منه الخمس، بعد مئونته طول سنته، لأنّه من جملة الغنائم و الفوائد، و کان له الباقی.

و کذلک حکم من ابتاع سمکة، فوجد فی جوفها درة، أو سبیکة، و ما أشبه ذلک، لأنّ البائع باع هذه الأشیاء، و لم یبع ما وجده المشتری، فلذلک وجب علیه تعریف البائع.

و شیخنا أبو جعفر الطوسی، لم یعرف البائع السمکة الدرة بل ملکها المشتری، من دون تعریف البائع، و لم یرد بهذا خبر عن أصحابنا، و لا رواه عن الأئمة أحد منهم.

و الفقیه سلار فی رسالته یذهب إلى ما اخترناه، و هو الذی یقتضیه أصول مذهبنا.[5]

 



[1] . تحریر الوسیلة؛ ج‌1، ص: 354.

[2] المقنعة (للشیخ المفید)؛ ص: 647.

[3] . النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوى؛ ص: 321.

[4] . المهذب (لابن البراج)؛ ج‌2، ص: 568.

[5] . السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى؛ ج‌2، ص: 106.

۹۴/۱۱/۲۰

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی