پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

درس خارج فقه ـ جلسه بیست و هفتم ـ 1394/09/24

جمعه, ۲۷ آذر ۱۳۹۴، ۰۵:۲۹ ب.ظ

دانلود فایل صوتی جلسه بیست و هفتم

شنیدن آنلاین صوت جلسه بیست و هفتم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

متن عربی:

المسئلة الاولی: فی تعریفه؛

ان السید الامام قدس سره احال معرفة الکنز الی العرف، و الظاهر من کلامه عدم ثبوت المعنی الشرعی له لکن هل بین المعنی الغوی منه و المعنی العرفی فرقٌ؟ و تظهر الثمرة فی حین کونه فی اللغة اعم منه فی العرف. فانظر الی کلمات العلماء فی البحث:

قال الشیخ: الرکاز هو الکنز المدفون یجب فیه الخمس بلا خلاف[1]

قال الحلی: فأمّا إذا وجد فیها کنزا مدفونا، کان له و یخرج منه الخمس.[2]

قال المحقق: و الرکاز هو الکنز المدفون و فیه الخمس بغیر خلاف، و هو مشتق من الرکز و هو الصوت الخفی، و یقال رکز رمحه فی الأرض أی أخفى أسفله. و قیل هو دفین الجاهلی.[3]

اقول: یظهر من کلام هؤلاء الاعلام عدم دخل القصد و الدفن و الادخار فی صدق الکنز لانهم قیدوه بالدفن فیعلم ان الکنز اعم من ان کان مدفونا او غیره. و یشهد لذلک قوله تعالی:

وَ الَّذِینَ یَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لاَ یُنْفِقُونَهَا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِیمٍ.[4]

فَلَعَلَّکَ تَارِکٌ بَعْضَ مَا یُوحَى إِلَیْکَ وَ ضَائِقٌ بِهِ صَدْرُکَ أَنْ یَقُولُوا لَوْ لاَ أُنْزِلَ عَلَیْهِ کَنْزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَکٌ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِیرٌ وَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْ‌ءٍ وَکِیلٌ.[5]

أَوْ یُلْقَى إِلَیْهِ کَنْزٌ أَوْ تَکُونُ لَهُ جَنَّةٌ یَأْکُلُ مِنْهَا وَ قَالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلاَّ رَجُلاً مَسْحُوراً.[6]

إِنَّ قَارُونَ کَانَ مِنْ قَوْمِ مُوسَى فَبَغَى عَلَیْهِمْ وَ آتَیْنَاهُ مِنَ الْکُنُوزِ مَا إِنَّ مَفَاتِحَهُ لَتَنُوءُ بِالْعُصْبَةِ أُولِی الْقُوَّةِ إِذْ قَالَ لَهُ قَوْمُهُ لاَ تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لاَ یُحِبُّ الْفَرِحِینَ.[7]

فقد تری استعماله فیما لم یکن مدفونا فی الارض و لم یکن مدخرا کالکنز النازل من السماء و کنوز قارون التی تحمل معه هل کان مدفونا فی الارض؟ نعم لایجعل صاحب الکنز ماله فی المرآی و المنظر. لکن الظاهر من کلامهم تعمیم الکنز لکل مال نفیس سواء کان ذهبا او فضة مسکوکا او غیره او من غیر جنسهما.

هذا لکن العلامه و بعض من تأخر عنه عرّفوا الکنز بالمال المدفون فی الارض حیث قال العلامة: الرابع عشر: الکنز هو المال المدفون فی الأرض، و یجب فیه الخمس، سواء وجد فی أرض الحرب، أو أرض العرب.[8]

و قال فی کتابه الاخر: الصنف الثالث: الرکاز و هو الکنز، مشتقّ من رکز یرکز إذا خفی، و منه الرکز و هو: الصوت الخفیّ، و المقصود هنا المال المدفون فی الأرض، و یجب الخمس فیه بلا خلاف بین أهل العلم کافّة.[9]

قال المجلسی: الکنز المال المدفون تحت الأرض. [10]

کأن قید الدفن دخیل فی صدق الکنز عندهما بحیث لو لم یکن مدفونا فی الارض لا یصدق علیه الکنز. و کلامهما موافق لقول الجوهری حیث قال: الکَنْزُ: المال المدفون. و قد کنَزْتُهُ أَکْنِزُهُ. و فی الحدیث: «کلُّ مالٍ لا تؤدَّى زکاتُه فهو کَنْزٌ». و اکْتَنَزَ الشی‌ءُ: اجتمع و امتلأ. [11] و الظاهر من کلامه دخل الدفن فی صدقه لکن یفهم من آخر کلامه تأثیر الجمع فی صدقه بلا دخل للدفن خصوصا مع استشهاده بالحدیث.

و لاجل هذا ینسب هذا المعنی الی القیل مشعرا بضعفه فی لسان العرب حیث قال: ابن منظور: الکَنْزُ: اسم للمال إِذا أُحرز فی وعاء و لما یحرز فیه، و قیل: الکَنْزُ المال المدفون، و جمعه کُنُوزٌ، کَنَزَهُ یَکْنِزُه کَنْزاً و اکْتَنَزَهُ. و یقال: کَنَزْتُ البُرَّ فی الجِرابِ فاکْتَنَزَ. و‌ فی الحدیث: أُعْطِیتُ الکَنْزَیْنِ: الأَحمرَ و الأَبیضَ.[12]

و الظاهر من کلامه جمع المال و جعله فی حرز لحفظه دخیل فی صدق الکنز.

و یرد علیهما مضافا الی کون التعریف اعم لعدم صدق الکنز علی الالبسة المدفونة او الخشب و غیرهما ما لم یعد من الاشیاء النفیسة انه خلاف ما ورد فی القرآن من استعمال الکنز فی مال یحرز و یدخر و لو لم یکن مدفونا بقوله: الذین یکنزون الذهب و الفضة و لا ینفقونها ...



[1] . الخلاف؛ ج‌2، ص: 121.

[2] . السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى؛ ج‌2، ص: 383.

[3] . المعتبر فی شرح المختصر؛ ج‌2، ص: 620.

[4] . التوبة ، الجزء 9، الصفحة: 192، الآیة: 34.

[5] . هود ، الجزء 11، الصفحة: 222، الآیة: 12.

[6] . الفرقان‏ ، الجزء 18، الصفحة: 360، الآیة: 8.

[7] . القصص‏ ، الجزء 20، الصفحة: 394، الآیة: 76.

[8] . تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة (ط - الحدیثة)؛ ج‌1، ص: 435.

[9] . منتهى المطلب فی تحقیق المذهب؛ ج‌8، ص: 524.

[10] . ملاذ الأخیار فی فهم تهذیب الأخبار؛ ج‌4، ص: 266.

[11] . الصحاح - تاج اللغة و صحاح العربیة؛ ج‌3، ص: 893.

[12] . لسان العرب؛ ج‌5، ص: 401.


۹۴/۰۹/۲۷

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی