پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

خارج فقه ـ جلسه شصتم ـ 1395/12/02

سه شنبه, ۳ اسفند ۱۳۹۵، ۱۱:۴۳ ب.ظ

دانلود فایل صوتی

شنیدن آنلاین


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متن عربی:


و لکن بعد اللتیا و التى یشکل عدّ رأس المال و آلات الصناعة و وسائل التولید من المؤونة و ان احتاج الیها فی هذه السنة فضلا عما یصرف لتحصیل الفائدة فی السنین الآتیة حیث ان الظاهر من المؤونة مصارف الحیاة من القوت و الملبس و ما یکون من سنخهما لا مثل وسائل التولید.

قال فی الصحاح: «المؤونة تهمز و لا تهمز و هى فعولة و قال الفراء: هى مفعلة من الاین و هو التعب و الشدّة و یقال: هو مفعلة من الاون و هو الخرج و العدل لأنه ثقل على الانسان.»‌

و فی اقرب الموارد: «الثقل و الشدّة- و القوت فعولة من مأنتَ القوم اذا احتملت مئونتهم و قیل العدّة من مأنت له و قال الفراء: ...» و فی المنجد: «القوت- الشدّة و الثقل».

فالمراد بالمئونة القوت و ما هو من سنخه او مطلق ثقل الحیاة و لعل المعنى الثانى یشمل مثل رأس المال اذا احتاج الیه و لکن لا دلیل على تعینه فهی مجملة و اذا کان المخصص مجملا منفصلا کان العام بالنسبة الى غیر القدر المتیقن باقیا على حجیته فعموم قوله- تعالى-: «وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ ...» محکم.

کیف و هل یتبادر من قوله- علیه السلام- فی صحیحة ابن مهزیار الطویلة: «ممن کانت ضیعته تقوم بمؤونته» الا مثل القوت و الملبس و نحوهما مما یترقب تأمینها من عوائد الضیعة و هل یحتمل تعمیمه لمثل رأس المال.

نعم یمکن ان یقال انه کما یتعارف تأمین مصارف الحیاة من‌ عوائد الضیعة کذلک یتعارف تعمیرها و اصلاحها من عوائدها الفعلیة لتستعدّ للزراعة فی السنوات اللاحقة و لا یعدّ مثل ذلک فی آخر السنة غنیمة فعلّیة و قد مرّ انه احد المحتملین فی قول السائل فی روایة ابن شجاع النیسابورى: «و ذهب منه بسبب عمارة الضیعة ثلاثون کرّا» فراجع.

کما یمکن ان یقال: ان رأس المال اذا کان بمقدار لا یمکنه عرفا و عادة تأمین مصارف الحیاة بدونه خرج عن کونه متعلقا للخمس و ان لم یصدق علیه عنوان المؤونة لقوله- علیه السلام- فی صحیحة ابى على بن راشد السابقة فی جواب قول السائل: و التاجر علیه و الصانع بیده؟: «اذا امکنهم بعد مئونتهم» فبالتقیید بالامکان یخرج مثله. هذا و لکن الظاهر ان اشکال المتن فی خروج رأس المال فی محله فیجب رعایة الاحتیاط.

اقول: الظاهر و الله العالم رأس المال الذی لو ادی خمسه یوجب عدم کفایة ربحه بمئونة سنته مقتصدا و یقع فی ضیق و شدة یستثنی من الربح لدلالة لفظ المئونة بالخصوص علیه کما مر عن اللغویین و لان المستفاد من الاحادیث، انهم علیهم السلام تفضلوا علی شیعتهم باستثناء مئونة السنة لئلا یقعوا فی الحرج و الشدة.

۹۵/۱۲/۰۳

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی