پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

خارج فقه ـ جلسه پنجاه و ششم ـ 1395/11/17

سه شنبه, ۱۹ بهمن ۱۳۹۵، ۱۱:۵۴ ب.ظ

دانلود فایل صوتی

شنیدن آنلاین


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متن عربی:



قال فی العروة: (مسألة 59): الأحوط إخراج خمس رأس المال إذا کان من أرباح مکاسبه (1)، فإذا لم یکن له مال من أوّل الأمر فاکتسب أو استفاد مقداراً و أراد أن یجعله رأس المال للتجارة و یتّجر به یجب إخراج خمسه على الأحوط (2) ثمّ الاتّجار به (3).

(1) بل لا یخلو عن قوّة. (الگلپایگانی). لا یترک. (الأصفهانی). إلّا إذا احتاج إلى مجموعة بحیث إذا أخرج خمسه لا یفی الباقی بإعاشته أو حفظ شأنه. (الإمام الخمینی). إلّا إذا کان محتاجاً فی إعاشة سنته أو حفظ مقامه إلى تجارة متقوّمة بمجموعه بحیث إذا أخرج خمسه لزمه التنزّل إلى کسب لا یفی بمؤنته أو لا یلیق بمقامه و شأنه. (البروجردی).

(2) بل الأقوى لصدق الفائدة علیه. (آقا ضیاء). بل لا یخلو من قوّة و لکن بعد المؤن. (الجواهری). لا یبعد عدم الوجوب فیما إذا کان رأس المال ممّا یحتاج إلیه فی مؤنة سنته. (الخوئی). لو کان فی مؤنة سنته محتاجاً بحسب زیّه إلى رأس مال اتّجر به أو ضیاع یتعیّش بفائدتها لم یجب الخمس فیما یفی وارداته بمؤنته على الأقوى. (النائینی)

قال المحقق الاملی قدس سره: إذا لم یکن له مال فاستفاد بإجارة أو کتابة مثلا مقدارا من المال و أراد ان یجعله رأس المال للتجارة فهل یحتسب ذاک المقدار الذی‌ یرید ان یجعله رأس المال من المؤنة فلا یجب فیه الخمس أو انه خارج عن المؤنة إذ هی عبارة عما یصرف فی نفسه أو عیالاته على ما یأتی و ما یجعله رأس المال لیس منها، أو یفصل بین من کان بحسب زیه محتاجا فی سنته الى رأس مال یتجر به و بین ما لم یکن کذلک بل یکون من شأنه و زیه الاکتساب بعمل یده من الکتابة و نحوها فیقال بعدم وجوب الخمس فیما یجعله رأس المال للتجارة فی الأول دون الأخیر (وجوه) أقواها الأخیر کما لا یخفى، و منه یعلم حکم الملک الذی یشتریه من الأرباح لیستفید من عوائده فإنه لا یجب فیه الخمس إذا کان من زیه ان یکون له ذلک، و یجب إذا لم یکن کذلک.[1]

قال المحقق الخوئی قدس سره: المحتملات فی المسألة ثلاثة:

وجوب الإخراج مطلقا و هذا هو الذی احتاط فیه الماتن قدس سره. و عدم الوجوب مطلقا و ان ما یحتاج إلیه الإنسان فی رأس ماله ای مقدار کان یدخل فی عنوان المؤن و لا خمس إلا بعد المؤنة کاستثناء سائر المؤن من الدار و الفراش و نحوها.

و التفصیل- و هو الصحیح- بین رأس مال یعادل مئونة سنته و بین الزائد علیه فلا خمس فی خصوص الأول.

و الوجه فیه استثناء المؤنة مما فیه الخمس و لا ینبغی التأمل فی ان المستثنى انما هو مئونة السنة لا مئونة عمره و ما دام حیا. و علیه فاذا اکتسب أو استفاد مقدارا یفی بمؤنة سنته کما لو کان مصرفه فی کل یوم دینارا فحصل على ثلاثمائة و ستین دینارا و کان بحاجة الى رأس المال فی اعاشته و اعاشة عائلته جاز ان یتخذه رأس مال من غیر تخمیس نظرا الى ان صرف المبلغ المذکور فی المؤنة یمکن على احد وجهین:

اما بان یضعه فی صندوق و یسحب منه کل یوم دینارا، أو بان یشتری به سیارة مثلا و یعیش بأجرتها کل یوم دینارا إذ الصرف فی المؤنة لم ینحصر فی صرف نفس العین و إتلاف المال بذاته، بل المحتاج الیه هو الجامع بین صرف العین و صرف المنافع لتحقق الاعاشة بکل من الأمرین فهو مخیر بینهما و لا موجب لتعین الأول بوجه.

إذا لا بد من التفصیل بین ما إذا کان محتاجا إلى رأس المال و لم یکن له رأس مال آخر بحیث توقفت اعاشته الیومیة على صرف هذا المال عینا أو منفعة فلا خمس فیه و بین غیره ففیه الخمس ضرورة عدم کون مطلق رأس المال بلغ ما بلغ کعشرة آلاف مثلا من مئونة هذه السنة، و قد عرفت ان المستثنى هو مئونة السنة لا غیرها.[2]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[1] . مصباح الهدى فی شرح العروة الوثقى؛ ج‌11، ص: 117.
[2] . المستند فی شرح العروة الوثقى؛ الخمس، ص: 246.

۹۵/۱۱/۱۹

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی