پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

خارج فقه ـ جلسه چهل و دوم ـ 1395/10/14

چهارشنبه, ۱۵ دی ۱۳۹۵، ۱۰:۲۵ ق.ظ

دانلود فایل صوتی

شنیدن آنلاین


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متن عربی:


و من هنا یظهر النظر فی ما افتی به السید الامام قدس سره قد فصل بین ارباح المکاسب ففی الحاصل منها یوما فیوما جعل المبدء شروع الاکتساب و فی الزراعات و غیرها جعل ظهور الربح و استدل علی ذلک المحقق اللنکرانی بقوله:

الثانی: أنّ مبدأ السنة التی تستثنی مئونتها من فاضل الربح فی هذا القسم من الخمس على ما عرفت یختلف باختلاف المشاغل، فمن کان شغله التکسّب و استفادة الفوائد تدریجاً یکون مبدأ سنته حین الشروع فی التکسّب.

و الظاهر أنّ الأمر کذلک و لو لم یستفد فی أوّل تکسّبه یوماً أو أیّاماً، بل و حتّى شهراً مثلًا، فإنّ کون اشتغاله التکسّب یقتضی ذلک و لو فی الفرض المزبور، و سیأتی التحقیق. و من کان شغله الزراعة یکون مبدأ سنته حین حصول فائدة الزرع و وصولها بیده، و هو عند تصفیته الغلّة بعد استثناء الغرامات المذکورة، و الظاهر أنّه لا فرق فی ذلک بین صورة إمکان البیع و أخذ الثمن عند حصول الفائدة و عدمه، فبعد استثناء المئونة یردّ خمس العین و لو لم یتمکّن من البیع أصلًا، و من کان عنده الأشجار المثمرة یکون مبدأ سنته وقت اقتطاف الثمرة و لو استأجر البستان لذلک، کما هو المتداول فی هذه الأزمنة و الظاهر أنّ الأمر فی هذا القسم أیضاً یکون کذلک.

نعم، لو بیع الزرع أو الثمار قبل حصول الفائدة و قبل اقتطاف الثمرة و اجتذاذها یکون مبدأ السنة کما فی المتن وقت أخذ ثمن المبیع، أو کونه کالموجود عنده بأن یستحصل بالمطالبة، و ذلک لعدم تحقّق عنوان الربح عرفاً قبل الأخذ أو الاستحصال.

ثمّ إنّه لم یقع التصریح فی المتن لحکم مبدأ السنة فی الفائدة الحاصلة اتّفاقاً، کالهبة‌ و میراث من لا یحتسب، و لعلّ السرّ فیه عدم وجوب الخمس فی مثلهما عنده کما تقدّم  و إن کان استحبابه یقتضی تعیین مبدأ السنة أیضاً.

و یمکن أن یکون الوجه استفادة حکمه من القسم الثانی بالأولویّة، فإنّه إذا کان مبدأ السنة فی مثل الزراعة حال ظهور الربح ففی الربح الحاصل اتّفاقاً بطریق أولى.

و الظاهر أنّ المراد من التکسّب فی المتن هو الذی یترتّب علیه الربح من یوم الشروع، غایة الأمر تدریجاً و یوماً فیوماً فتدبّر؛ لأنّه من البعید فیما لو فرض عدم ترتّب الربح إلّا بعد ستّة أشهر مثلًا أن یستثنی مئونة السنة الماضیة قبل الربح منه، کما لا یخفى. [1]

نعم لو یمکن ان یراد من فتوی الامام قدس سره ما افاده المحقق اللنکرانی بقوله الظاهر ... فعلیه یصیر فتواه مطابقا لما افتی به الشهید و غیره من ان مبدء السنة حصول الربح فلا یکون فتواه تفصیلا فی المسئلة کما لا یخفی.

ثم ان السید الامام قدس سره قال فی مسألة 12 لو کان له أنواع من الاستفادات من التجارة و الزرع و عمل الید و غیر ذلک یلاحظ آخر السنة مجموع ما استفاده من الجمیع فیخمس الفاضل عن مئونة سنته، و لا یلزم أن یلاحظ لکل فائدة سنة على حدة‌.[2]



[1] . تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة - الخمس و الأنفال؛ ص: 152.

[2] . تحریر الوسیلة؛ ج‌1، ص: 358.

۹۵/۱۰/۱۵

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی