پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

خارج فقه ـ جلسه بیست و نهم ـ 1395/09/21

دوشنبه, ۲۲ آذر ۱۳۹۵، ۰۲:۰۷ ب.ظ

دانلود فایل صوتی

شنیدن آنلاین


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متن عربی:



الامر الاول: أن ما یثبت فیه الخمس هو الذی تتعلق به الملکیة و هو الاعیان أعم من ذوات الاعیان الخارجیة أو منافعها أو ما فی الذمة، دون الاوصاف سواء کانت حقیقیة، کوصف البیاض العارض على الجسم أو اعتباریة کوصف المالیة، فالمملوک هو ذات العین لا وصف مالیتها و ذلک فان الوصف لا تتعلق به الملکیة عند العقلاء بل انما تتعلق بالعین.

و بعبارة أخرى: متعلق الملکیة هو المال لا المالیة أعنی المعنون بعنوان المال لا وصف المالیة. و هذا- أعنی تعلق الملک- هو الذی یتعلق به الخمس و یثبت فیه دون غیره و یشهد لذلک قوله تعالى «وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ ...».

فان الغنیمة و الملک انما یتعلقان بالاعیان و یردان علیها، و قد جعل موضوع الخمس متعلق الغنیمة و ان الثابت للّه و للرسول و غیرهما هو خمسه، بضمیمة أن‌ ظاهر جمیع أدلة ثبوت الخمس فی مختلف الموضوعات ناظرة الى هذا الخمس الثابت بالآیة. و قد عرفت ان موضوعه العین.

الامر الثانی: أن الملحوظ فی ثبوت الخمس فی العین هل هو ذات العین بنفسها بلا نظر الى جهة المالیة؟ أو أن الملحوظ هو جهة مالیتها بالخصوص بلا نظر إلى ذاتها؟ أو أن الملحوظ کلتا الجهتین جهة الذات و جهة المالیة معا.

و یترتب على الاول: ثبوت الخمس فیما لو زادت العین عما کانت علیه أولا بلا زیادة القیمة السابقة أصلا، کما لو کان لدیه منّ من الحنطة قیمته دینار فصار لدیه منّان من الحنطة قیمتهما معا دینارا. و لا یثبت الخمس على الثانی لعدم الزیادة المالیة. و لا على الثالث لعدمها أیضا مع فرض دخلها فی ثبوت الخمس.

و یترتب على الثانی: ثبوت الخمس فیما لو زادت قیمة العین عما کانت علیه مع نقص نفس العین کما لو کان عنده منّان من الحنطة بقیمة دینار، فصار عنده منّ بقیمة دینارین لارتفاع قیمة الحنطة.

و لا یثبت الخمس على الاول لنقص العین. و لا على الثالث لذلک اذ المفروض دخل زیادة العین فی ثبوت الخمس. و انما یجب الخمس على الثالث فیما لو زادت العین و القیمة معا کما لو کان عنده منّ من الحنطة بدینار فصار عنده منان من الحنطة بدینارین و لا یجب الخمس فی صورة زیادة احداهما دون الاخرى، کما عرفت.

ثمّ إن من العناوین الاشتقاقیة ما لا یعرض علیه الزیادة و النقصان بزیادة مبدأ اشتقاقه و نقصه، کالعالم، فانه لا یتغیر عما هو علیه بزیادة العلم و نقصه.

و منها ما یعرض علیه الزیادة و النقصان بزیادة مبدأ اشتقاقه و نقصه و یمکن تحدیده بما یزید مبدأ اشتقاقه من حیث العدد، کالمال، فانه یقبل الزیادة بزیادة مبدأ اشتقاقه و هو المالیة، فیقال: ان ماله زاد کما یعرض علیه النقصان بنقص مبدأ‌ اشتقاقه فاذا نقصت مالیة الشی‌ء یقال إن ماله نقص، و هذا مما لا یقبل الانکار عرفاً.

و لا یخفى أن الفائدة تصدق فی صورة زیادة العین التی لها مالیة بلا اشکال، فیقال لمن زادت عنده العین انه استفاد و ربح. و کذلک تصدق فی صورة زیادة القیمة لزیادة المالیة الموجبة لزیادة المال الموجبة لصدق الفائدة و الربح. 

۹۵/۰۹/۲۲

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی