پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

خارج فقه ـ جلسه چهارم ـ 1395/06/20

دوشنبه, ۲۲ شهریور ۱۳۹۵، ۰۲:۳۵ ب.ظ
دانلود فایل صوتی

شنیدن آنلاین


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متن عربی:

 قال بعض المحققین:[1] ان الموضوع فی هذا القسم هو الارباح او مطلق الفائدة، و لا یخفى ان المحتملات اربعة:

الاول: اعتبار صدق التکسب اعنى القصد الى حصول المال و التصدى له مع اتخاذه مهنة و شغلا مستمرّا نسب الى المحقق جمال الدین الخونسارى فی حاشیته على اللمعة.

الثانى: اعتبار التکسب مطلقا.

الثالث: عموم الحکم للتکسب و للفائدة الاتفاقیة مع حصولها بالاختیار کالهبة و نحوها.

الرابع: عموم الحکم لکل فائدة و لو لم یتوسط الاختیار کالمواریث و نذر النتیجة و نحوهما.

و المذکور فی کلمات اکثر القدماء من اصحابنا خصوص ما یستفاد بالاکتساب و التصدى لتحصیله مثل ارباح التجارات و الصناعات و الزراعات و لکن المستفاد من الآیة و الاخبار اعم من ذلک و مما لا یتصدى لتحصیله سواء کان بالاختیار کالهبات و الجوائز او بغیره کالمیراث الذى لا یحتسب بل مطلق المیراث فیشکل الامر فی المقام.

توضیح ذلک ان المعمول و المتداول بین الناس ان یتوصل کل منهم بشغل من الاشغال لتأمین حوائجه الیومیة فمنهم من یتوصل لتحصیل‌ المال بالانماء و التولید کالزراع و مالکى الاغنام و الانعام، و منهم من یتوصل بنقل الاموال من مکان الى مکان آخر او بحفظها لوقت آخر فیبیعها باکثر مما اشتراها کالتاجر، و منهم من یتوصل بتغییر هیئة الاموال و العمل فیها بما یزداد به قیمتها کالصنّاع فهذه هى عمدة وجوه الاستفادة المتداولة بین الناس و قد اشیر الیها فی کلمات الاصحاب حیث عنونوا هذا القسم مما فیه الخمس بارباح التجارات و الصناعات و الزراعات.

نعم ربما یصل الى الانسان مال من دون تعب و تصدّ لتحصیله اما مع اختیاره کالهبة و الجائزة و الصداق و عوض الخلع و المال الموصى به و نحوها او بلا اختیاره کالمیراث و نذر النتیجة على القول بصحته و لکنها فوائد قهریة نادرة و لیس بناء اقتصاد المجتمع علیها و لا یصدق علیها عنوان الاکتساب بل یشکل صدق عنوان الافادة و الاستفادة أیضا و بالجملة یشکل شمول تعبیرات القوم لها.

اللهم الا ان یحمل العناوین المذکورة فی کلماتهم على المثال و یقال ان غرضهم مطلق الفوائد و لکنهم مثّلوا لها بالفوائد العمومیة الحاصلة من الاشغال المتداولة و یؤیّد ذلک کلمة «غیر ذلک» المذکورة فی النهایة و الغنیة بعد العناوین المذکورة و قد اوردنا عباراتهم فی صدر المسألة فراجع.

و امّا الآیة الشریفة فالمذکور فیها عنوان الغنم المضاف الى الفاعل فکل من صدق علیه انه غنم یصیر مصداقا للآیة و انکار صدق الغنیمة على مثل الجائزة و الهدیة بل و المیراث الذى لا یحتسب مکابرة. 

نعم یمکن التشکیک فی صدقها على المیراث المعمولى حیث انه امر مترقّب مرجوّ الحصول فلا یصدق على الوارث انه غنم اذ عدم الترقب و الرجاء کأنه مأخوذ فی صدق عنوان الغنم خصوصا فی نسبته الى الفاعل.

 



[1] . کتاب الخمس و الأنفال (للمنتظری)؛ ص: 159.

۹۵/۰۶/۲۲

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی