پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

این پایگاه در راستای ارائه دروس استاد اکبر ترابی شهرضایی راه اندازی گردیده است.

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین اکبر ترابی شهرضایی

خارج فقه ـ جلسه سوم ـ 1395/06/16

چهارشنبه, ۱۷ شهریور ۱۳۹۵، ۰۹:۴۲ ق.ظ
دانلود فایل صوتی

شنیدن آنلاین


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متن عربی:

 و من هنا یظهر النظر فیما افاده المحقق الخوئی قدس سره حیث جعل موضوع البحث مطلق الفایدة فقال:

و کیفما کان فیدلنا على الحکم بعد الإجماع و السیرة العملیة القطعیة المتصلة بزمن المعصومین علیهم السلام.

أولا الکتاب العزیز قال تعالى (وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ.) فان (الغنیمة) بهذه الهیئة و ان أمکن ان یقال، بل قیل باختصاصها بغنائم دار الحرب أما لغة أو اصطلاحا- و ان کان لم یظهر له ای وجه. الا ان کلمة (غنم) بالصیغة الواردة فی الآیة المبارکة ترادف ربح و استفاد و ما شاکل ذلک فتعم مطلق الفائدة، و لم یتوهم احد اختصاصها بدار الحرب.

و لعل فی التعبیر بالشی‌ء- الذی فیه من السعة و الشمول ما ترى- ایعازا الى هذا التعمیم و ان الخمس ثابت فی مطلق ما صدق علیه الشی‌ء من الربح و ان کان یسیرا جدا کالدرهم غیر المناسب لغنائم دار الحرب کما لا یخفى.

و یعضده إطلاق الخطاب فی بعض الآیات السابقة و هی قوله تعالى:

(وَ اعْلَمُوا أَنَّما أَمْوالُکُمْ وَ أَوْلادُکُمْ فِتْنَةٌ. إلخ) و قوله تعالى (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً.[1]) فإنه عام لجمیع المؤمنین لا لخصوص المقاتلین.

و لا ینافیه ذکر القتال فی الآیات السابقة علیها و اللاحقة لها لما هو المعلوم من عدم کون المورد مخصصا للحکم الوارد علیه.

و من ثمَّ اعترف القرطبی فی تفسیره و کذا غیره بشمول لفظ الآیة لعموم الفوائد و الأرباح غیر انه خصها بغنائم دار الحرب من أجل الإجماع الذی ادعى قیامه على ذلک.

فاذا کانت هیئة (غنم) عامة فلا جرم کانت هیئة (غنیمة) أیضا کذلک. إذ لا دلالة فی هیئة (فعیلة) على الاختصاص.

و کیفما کان فلا ینبغی التأمل فی إطلاق الآیة المبارکة فی حد ذاتها و شمولها لعامة الأرباح و الغنائم.

و تشهد لذلک أخبار کثیرة دلت على انها الإفادة یوما فیوما تکون بضمیمة نصوص التحلیل- حیث انه متفرع على أصل التشریع فتدل علیه أیضا- بالغة حد التواتر الإجمالی کما لا یخفى. فالحکم مما لا ینبغی الإشکال فیه.

عیاله و بعد خراج السلطان. [2]

یلاحظ علیه اولا کیف یستدل بالاجماع مع ادعائه بوجود روایات بالغة حد التواتر الاجمالی.

ثانیا ان السیرة لو سلمت ناشئة من فتاوا الاصحاب او الروایات و لم تکن دلیلا مستقلا فی قبالها. و معلوم انها دالة علی الفائدة القصدیة الاختیاریة.

هذا مضافا الی ما سبق ان معنی الغنیمة و ان کان عاما فی اللغة لکن عمومه فی الایة مقرون بما یحتمل القرینیة نعم من تمسک الامام علیه السلام یفهم التعمیم. لکن ما غنمتم لا یدل علی ای فائدة و لو غیر مقصودة لان اسناد الفعل الی فاعله یدل علی کون الفعل مقصودا و مختارا.

 



[1] . سورة الأنفال الآیة 41.

[2] . المستند فی شرح العروة الوثقى، الخمس، ص: 195‌.

۹۵/۰۶/۱۷

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی